Een werkstraf is een autonome straf waarbij de veroordeelde gedurende een bepaald aantal uren onbezoldigde arbeid dient te verrichten ten voordele van de maatschappij. De werkstraf wordt uitgevoerd bij een openbare dienst, een vzw of een andere door justitie erkende organisatie.
Met de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek op 1 september 2026 blijft de werkstraf een belangrijk alternatief voor de vrijheidsbenemende straf. Het nieuwe Strafwetboek voorziet de werkstraf in twee strafniveaus:
Strafniveau 1: een werkstraf van 20 tot maximaal 200 uur
Strafniveau 2: een werkstraf van 120 tot maximaal 300 uur
De rechter bepaalt het aantal uren werkstraf in functie van de ernst van de feiten, de persoonlijkheid van de dader en de concrete omstandigheden van de zaak.
Een belangrijk voordeel van de werkstraf is dat deze in principe niet wordt vermeld op het uittreksel uit het strafregister (ook wel het attest van goed gedrag en zeden genoemd). Op die manier wordt vermeden dat de kansen van de veroordeelde op de arbeidsmarkt onnodig worden gehypothekeerd.
In België bestaan er drie soorten van het uittrekstel van het strafregister:
- Model 595: het standaarduittreksel waarop de werkstraf niet wordt vermeld
- Model 596.1: bestemd voor bepaalde beroepen waarvoor specifieke wettelijke toegangsvoorwaarden gelden
- Model 596.2: vereist voor functies of activiteiten waarbij men in contact komt met minderjarigen, zoals in het onderwijs, de jeugdwerking of de kinderopvang. Dit model bevat ruimere informatie ter bescherming van minderjarigen.
Of een veroordeling al dan niet op het uittreksel uit het strafregister verschijnt, hangt dus af van de aard van de veroordeling en van het model dat wordt aangevraagd.
Op het interne strafregister van justitie blijven de werkstraf en de feiten waarvoor deze werd opgelegd echter wel steeds zichtbaar voor de bevoegde gerechtelijke instanties.
Elke strafzaak is anders en vereist een aanpak op maat. Wenst u meer informatie over de werkstraf? Neem gerust contact op met ons kantoor via info@advocaten-leuven.be. Wij adviseren en begeleiden u graag in elke fase van de procedure.

